. ابعاد جو سازمانی

. ابعاد جو سازمانی

. ابعاد جو سازمانی

ز جمله مسایل مورد اختلاف در ارتباط با جو سازمانی ابعاد جو می باشد. برخی از مطالعات با استفاده از تحلیل عاملی به تشخیص دو تا هشت بعد منتهی شده اند ولی برخی از محققان معتقدند که جو مفهومی عام است و اشاره به مجموعه ای از ابعاد دارد. این ابعاد آنچنان گسترده اند که با مشخصه هایی چون ساختار، تکنولوژی، رسمی گرایی(جمیز و جونز[1]،1974) و رضایت (جو هانسون[2]،1973) تداخل دارند و به ابهام کلی مفهوم دامن زده

اند. ماهیت چند بعدی جو، هم نقطه ضعف و هم نقطه قوت این مفهوم تلقی شده است(گلیک[3] ،1985).

در مطالعات مختلف، ابعاد متفاوتی از جو مورد توجه قرار گرفته اند. در پرسشنامه جو سازمانی لیتوین و استرینگر، ساختار، مسوولیت، پاداش، خطرپذیری، روابط گرم، حمایت، استانداردها، برخورد و هویت از جمله ابعادی بودند که از طریق تحلیل عاملی بدست آمدند. همچنین، کاپلمن و همکارانش [4](1990) پنج بعد را به عنوان عناصر مشترک جو شناخته اند: تأکید بر هدف، تأکید بر وسیله، جهت گیری پاداش دهی، حمایت کاری و حمایت اجتماعی- روانی. تصمیم گیری، روابط گرم، خطرپذیری، شفاف بودن ارتباطات، پاداش و ساختار ابعاد بدست آمده از مطالعه صورت گرفته توسط دانی[5] و همکارانش(1974)بود.(منوریان، 1377)

بر اساس تحقیقات پژوهشگران می توان بیان داشت که جو سازمانی از اجزاء یا ابعاد خاصی تشکیل شده است؛ بعضی از محققان به ویژگی های روانی اجتماعی سازمان و جنبه های انسانی محیط کار مانند ارتباطات درونی سازمان توجه بیشتری دارند، بعضی دیگر خصوصیات غیر مادی و خصوصیات عینی را تواماً به عنوان شاخص های تشکیل دهندۀ جو مورد تأکید قرار داده اند (گودرزی،1381). جدول شماره(2-4) ابعاد جو سازمانی را از نظر برخی از پژوهشگران نشان می دهد.

مطلب مرتبط :   مزیت استفاده از روش لوله بازکنی با فنر

 

 

جدول شماره (2-4) ابعاد جو سازمانی

ابعاد جو پژوهشگران سال
عدم اشتغال،بازدارندگی،روحیه،صمیمیت،کناره گیری، ایجادفشار، ملاحظه گری، تأکید بر تولید هالپین و کرافت 1962
محیط فیزیکی، ویژگی های روانی، اجتماعی، محیط داخلی انسانی، انسان تاجی یوری 1968
عوامل مرئی :ساختار سلسله مراتب، منابع مالی، اهداف سازمان، تکنولوژی سازمان.

عوامل نامرئی: نگرشها، احساسات، ارزشها، هنجارها،رضایت شغلی،تعامل اجتماعی و شخصی

هاجتس 1968
حمایتی، دستوری، تهدیدی، همکارانه، صمیمی، عدم اشتغال(ابعادشش گانه) آندروهیز 1973
حمایتی، دستوری، مشغول، ناامیدانه (ابعاد چهار گانه) آندروهیز 1973
نحوه رهبری، چگونگی روابط انسانی، چگونگی صداقت اهداف، نحوۀ مشارکت معلمان در برنامه ها و تصمیم گیری ها، پذیرش و حمایت از دانش آموزان لیکرت 1974
حمایتی،آمرانه، متعهدانه، بازدارنده، صمیمیت سولون و کاتکامپ 1985
تطابق، مسئولیت، استانداردها، پاداش ها،صمیمیت، حمایت، روشنی سازمان ،رهبری ، سر جیوانی  
ساخت، مسئولیت،پاداش، قبول خطر،صمیمیت، حمایت،ضوابط، برخورد،هویت لیتوین و استرینجر 1968
یکپارچگی نهادی،ساختار ،رسیدگی و ملاحظه،پشتیبانی،منابع،نفوذ مدیر،روحیه، تأکیدعلمی هوی و تارتر 1992
حمایت سازمانی، کیفیت اعضای سازمان ،بازبودن،  سلب نظارت، تضاد اعضای سازمان، توانمندسازی اعضا دونالد و همکارانش 1997
حمایتی، دستوری،تهدیدی، همکارانه، متعهدانه، غیر متعهدانه هوی و سیبو 1998
ساختار اجتماعی،رشد سازمانی، رفتار مدیران، سیستم انضباطی، تعاملات گروهی، روحیه، نتایج آموزشی، فرهنگ سازمان، عملکرد شاگردان، اثربخشی مدرسه، نیازهای شخصیتی، انتظارات معلم، روابط مدیر-معلم، مشارکت والدین ،رشد روانی-اجتماعی،رهبری آموزشی. خلخالی 1377

[1]. James, L.R & Jones, A.P

[2]. Johanesson , R. E

[3]. Glick , W. H

[4] Kaplmn et al.

[5]. Downey, H.K

Close Menu